Skąd pochodzi kamień Piastów Śląskich? Tajemnice piaskowców z zamku w Legnicy


Piastowski zamek w Legnicy, którego budowę rozpoczęto w XII wieku, należy do najstarszych murowanych rezydencji książęcych na ziemiach dzisiejszej Polski. Od stuleci kryje w swoich murach liczne detale architektoniczne wykonane z piaskowca. Najnowsze badania petrograficzne wykazały, że kamień użyty do ich wykonania pozyskiwano z dwóch głównych złóż dolnośląskich piaskowców ciosowych z synklinorium północnosudeckiego, w rejonie Lwówka Śląskiego i Bolesławca. W późnoromańskiej fazie budowy wykorzystywano zarówno średnioziarniste piaskowce środkowego poziomu ciosowego (turon), jak i drobnoziarniste piaskowce poziomu górnego (koniak). Z kolei w okresie gotyku i renesansu detale rzeźbiono już niemal wyłącznie z piaskowców górnego poziomu, stanowiących materiał znacznie lepiej nadający się do precyzyjnego kształtowania. Odkrycia te pokazują, że średniowieczni kamieniarze starannie dobierali surowiec, kierując się nie tylko dostępnością, lecz także właściwościami technicznymi niezbędnymi do wykonywania finezyjnych form rzeźbiarskich.


dr Wojciech Bartz – adiunkt w Zakładzie Petrologii Eksperymentalnej Instytutu. Zajmuje się tematyką związaną z zastosowaniem badań mineralogiczno-petrograficznych m. in. na polu konserwacji i ochrony zabytków. W szczególności w kręgu zainteresowań znajdują się badania proweniencji zabytków kamiennych jak i mineralogii zabytkowych materiałów wiążących, czy tworzyw ceramicznych. Równolegle w kręgu zainteresowań znajduje się problematyka wykorzystania narzędzi badawczych warsztatu mineralogiczno-petrograficznego do monitoringu zanieczyszczeń otaczającego środowiska.

Więcej informacji o artykule:

Szadkowska K., Bartz W., Stolarczyk T. (2025): Petrography and provenance of sandstone from Piast Castle and its adjacent chapel in Legnica (SW Poland): implications for medieval and early modern building stone supply. Geological Quarterly Vol. 69 (4), 1-22

Projekt „Zintegrowany Program Rozwoju Uniwersytetu Wrocławskiego 2018-2022” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Społecznego

Fundusze Europejskie
Rzeczpospolita Polska
Unia Europejska
Scroll to Top