---

W najnowszej publikacji, której współautorem jest dr Szymon Belzyt, zespół badaczy z Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Niemiec i Finlandii, kierowany przez Małgorzatę Pisarską-Jamroży (UAM w Poznaniu), przeanalizował ślady dawnych wstrząsów sejsmicznych zapisanych w osadach plejstoceńskich. Publikacja podsumowuje wieloletnie badania prowadzone w ramach międzynarodowego projektu GREBAL.

W plejstocenie obszar dzisiejszego południowego Bałtyku był wielokrotnie pokrywany przez lądolód skandynawski, a następnie spod niego odsłaniany. Przemieszczanie się ogromnych mas lodu powodowało gwałtowne zmiany ciśnień w skorupie ziemskiej, co mogło prowadzić do powstawania licznych trzęsień ziemi.

Ślady tych zjawisk zachowały się w postaci tzw. sejsmitów – charakterystycznych deformacji osadów powstałych w wyniku upłynnienia materiału podczas wstrząsów. W artykule zestawiono dane z 11 stanowisk badawczych z Polski, Niemiec, Litwy, Łotwy i Estonii, obejmujące okres ostatnich 200 tysięcy lat. Badania wykazały, że plejstoceńskie trzęsienia ziemi w rejonie Bałtyku występowały częściej, niż dotąd sądzono, i były bezpośrednio związane z cyklami aktywności lądolodu.

Autorzy pracy wnioskują, że młode w skali geologicznej osady mogą być czułymi rejestratorami dawnych wstrząsów. Wyniki projektu GREBAL pozwoliły doprecyzować kryteria rozpoznawania deformacji sejsmicznych i odróżniania ich od struktur powstałych w wyniku innych procesów, takich jak tektonika lodowcowa, spływy osadów czy zjawiska peryglacjalne. Zrozumienie plejstoceńskiej sejsmiczności ma znaczenie nie tylko dla rekonstrukcji historii lądolodu, ale również dla oceny stabilności gruntów na obszarach zlodowaconych w przeszłości geologicznej.