Trendy pierwiastków śladowych w cyrkonie jako zapis zmiany reżimu tektonicznego
Artykuł przeglądowy w International Journal of Earth Sciences pt. „Zircon trace element fingerprint of changing tectonic regimes in Permian rhyolites from the Central European Lowlands” jest efektem współpracy członków różnych zakładów naszego Instytutu. Praca zestawia różnowiekowe riolity Centralnej Europy (powstałe w przedziałach 330 – 310 Ma oraz 305 – 285 Ma), które charakteryzują się zbliżonym składem. Kompilacja danych z ponad 20 wystąpień tych skał wykazała przestrzenną zależność między temperaturami saturacji magmy w cyrkon a wiekiem magmatyzmu. Trend ten jest szczególnie dobrze widoczny dla riolitów nawierconych w podłożu obszaru granicznego między nizinami Polski i Niemiec, gdzie temperatura magmatyzmu wzrasta od 750OC do 850OC w kierunku NW. Trend ten odzwierciedla zmianę w reżimie tektonicznym obszaru z kolizyjnego na dywergentny, wskazując zjawisko ryftingu kontynentalnego tamtych czasów. Interpretację tą potwierdzają zawartości pierwiastków śladowych i ziem rzadkich w cyrkonach z riolitów późnopaleozoicznych Centralnej Europy, które są podobne do tych pomierzonych w cyrkonach z riolitów z dobrze udokumentowanych środowisk dywergentnych.
dr Elżbieta Słodczyk – adiunkt w Zakładzie Geologii Fizycznej Instytutu zajmuje się naukowo złożonymi systemami magmowymi w odsłonie plutonicznej jak i wulkanicznej. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się między innymi na odtwarzaniu procesów w kwaśnych systemach magmowych na postawie analiz izotopowych i pierwiastków śladowych w minerałach zarówno akcesorycznych (m.in. cyrkon, apatyt) jak i głównych (m.in. kwarc, skalenie). Od lat współpracuje z TU Bergakademie Freiberg (Niemcy) oraz ELTE Budapeszt (Węgry). Związana z popularyzacją nauk o Ziem na różnych szczeblach edukacji młodzieży i dzieci.
Dr hab. Anna Pietranik – profesor Uniwersytetu w Zakładzie Petrologii Eksperymentalnej Instytutu. Petrologia skał magmowych jest jej pierwszym i ulubionym tematem badawczym. W swojej karierze naukowej zajmowała się zarówno plutonicznymi, jak i wulkanicznymi skałami magmowymi ze zróżnicowanych środowisk geotektonicznych. W swoich badaniach zajmuje się rekonstrukcją procesów, które prowadzą do różnicowania się głównie skorupy kontynentalnej, ale również oceanicznej. Jej ulubionym narzędziem badawczym są izotopy, a niedawno zakończony projekt NCN określał wieki wulkanizmu riolitowego w środkowej Europie za pomocą izotopów U-Pb w cyrkonie.
Więcej informacji o artykule:
